Profile bak

IoX Digital - İnovasyon Bülteni # 27 - Test, Test, Test...

Revue
 
IoX Digital'in bülteninin 27. sayısı ile karşınızdayız. Her iki haftada bir yayınlanan bir bülten içi
 

IoX Digital - İnovasyon Bülteni

19 Aralık · Konu #27 · Tarayıcıda görüntüle
Türkiye'den ve Dünya'dan inovatif örnekleri bulabileceğiniz e-mail bülteni. Paylaşarak destek olun. http://www.ioxdigital.com

IoX Digital'in bülteninin 27. sayısı ile karşınızdayız. Her iki haftada bir yayınlanan bir bülten için 26. sayıyı geçmek birinci yılı doldurmak anlamına geliyor. Bir yılımızı değerlendirdiğimiz, bu yıl içinde paylaştıklarımızdan oluşturduğumuz 1. Yıl bülteni'ni yeni yılın ilk sayısında yani 28.inci sayıda bulacaksınız.
Bu sayıda Fusioncube olarak tanıttığımız 6-8 haftalık MVP ürün geliştirme programının bir parçası olan testlerden bahsedeceğiz.

Hangi Aşamalarda Test Edebiliriz?
Ürün geliştirme sürecinin her aşamasında ürünü test edebiliriz.
Ürün geliştirme sürecinin her aşamasında ürünü test edebiliriz.
Bir ürün sürecinin başından sonuna testler hayatımızın bir parçası olmalı diye düşünüyoruz. Bu nedenle kullanıcı testlerini ürün sürecinin her aşamasına farklı yapılardaki testlerle dahil ediyoruz.
1. Validasyon Testleri:
Bir fikrin son kullanıcıda bir karşılığı olup olmadığını anladığımız testler.
2. MVP Testi:
Güzel bir isimlendirme olmadı farkındayız ama ürünün MVP halini kullanıcı ile buluştururken kullanılabilirlik problemlerinin etkileşimi azaltmasını engellemek için yaptığımız gerilla testler.
3. Kullanılabilirlik Testi:
Ürün hayata geçtiğinde belirli aralıklarla ürünün kullanılabilirlik parametrelerini ölçtüğümüz testler.
4. Optimizasyon Testleri:
Ürün geliştirmeye devam ederken ürün KPI'larını artırmak için yaptığımız testler.
1. Validasyon Testleri
Validasyon testleri ile daha fikir aşamasındayken ürünümüzün kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığını anlamak için test yapabiliriz.
Testler ve Varsayımlar
Testlere geçmeden önce test planlarını oluşturmak için tercih edilen bir yapıdan bahsedelim. Ürünün MVP sürecinde dahil olabilecek fonksiyonları belirleme sürecinde test edilecek varsayımları ve test yöntemlerini belirlemek için Strategyzer aşağıdaki gibi bir matris ile size seçim konusunda destek oluyor.
Test yöntemlerinin zayıf-güçlü kanıtlar, kolay-zor implementasyon matrisi
Test yöntemlerinin zayıf-güçlü kanıtlar, kolay-zor implementasyon matrisi
Business Model Canvas ve Value Proposition Canvas‘ı doldururken test edilecek hipotezler belirlenir ve önceliklendirilir.
Test Süreci...
Test Süreci...
Her bir test için de nelerin test edileceği ve test sonrası nelerin bulgu olarak elde edildiğinin paylaşılabileceği test ve öğrenim kartlarıyla da bu hipotezler doğrulansa da doğrulanmasa da bir öğrenime dönüşür.
Test ve Öğrenim Kartları...
Test ve Öğrenim Kartları...
Test sürecindeki akıştan sonra şimdi validasyon için kullanabileceğimiz testlere geçelim.
Prototip Testi
Prototipler bilgisayarda olabileceği gibi kağıt üzerinde de tasarlanabilir.
Prototipler bilgisayarda olabileceği gibi kağıt üzerinde de tasarlanabilir.
Fikrimizin ana fonksiyonlarını bir prototip haline getirip kullanıcılar ile test ederek ihtiyacı anlayabiliriz. Tasarımların detay seviyesinin düşük olmasına dikkat edeceğimiz gibi fikri anlatmak için görseller ve metinleri olabildiğince gerçekçi üretmeliyiz.
Tüm akışları tasarlamak yerine de ayrıntılara girmede, her şeyi prototipe koymadan sadece ana akışlara odaklanmalıyız.
Kullanıcılara prototipin ürünün son hali olmadığını ve sistemde bazı eksiklikler olabileceğini hatırlatmalı ve dürüst bildirimlere açık olmalıyız.
Prototipleme sayfamızdaki araçlar size bu konuda yardımcı olabilir:
Prototipleme Nedir? En Çok Kullanılan Prototipleme Araçları Nelerdir? | IoX Digital
Landing Page Test
40-100$ arası değişen fiyatlarla Unbounce veya Instapage gibi platformlarda bir sayfa oluşturup o sayfaya bazı anahtar kelimelere reklam vererek kullanıcı çekebilirsiniz. Sayfaya gelen kullanıcının form doldurma, e-posta bırakma oranlarını takip ederek fikrinizi test edebilirsiniz.
Webflow gibi araçlarla tasarım veya kodlamayı bir arada yapabileceğiniz gibi Themeforest gibi platformlardan kolayca düzenlenebilir tema'lar satın alabilirsiniz.
Feature Sorting Card
Kart gruplama ile fonksiyon önceliklendirme...
Kart gruplama ile fonksiyon önceliklendirme...
Kart gruplama çalışmasıyla birlikte ürün fonksiyonlarını kartlar haline getirip kullanıcılardan önceliklendirmelerini isteyebiliriz. Kullanıcılara ürünün neler yaptığını anlattıktan sonra fonksiyonların başlıkları ve açıklamalarının olduğu kartlar verir ve onlardan önceliklendirmelerini ve bu sırada sesli bir şekilde düşüncelerini ifade etmelerini isteriz. Çalışmanın sağlıklı olması için kartları yani fonksiyonları 30'dan az tutmakta fayda var.
2. MVP Testi
Belki Türkiye'deki testler için Starbucks'lar doğru lokasyonlar olmayabilir :)
Belki Türkiye'deki testler için Starbucks'lar doğru lokasyonlar olmayabilir :)
Gerilla veya bir zamanlar Starbucks testi olarak da adlandırdığımız, nasıl adlandırırsak adlandıralım aslında formal kuralları olmayan hızlıca sonuç almaya odaklanılmış bir test yapısından bahsediyoruz. Biz bu testi MVP
Başlamadan önce bu testlerin “Atla Deve” olmadığı üzerine yazılmış bir kitabı tavsiye edelim. Steve Krug “Rocket Surgery Made Easy” kitabında kısa sürede gerçekleştirilebilecek testlerle ilgili detaylı tavsiyelerde bulunuyor:
Rocket Surgery Made Easy: The Do-It-Yourself Guide to Finding and Fixing Usability Problems: Steve Krug: 9780321657299: Amazon.com: Books
6 Tavsiye
Erken aşamada ürünümüzü hayata geçirdikten sonra sürekli test etmek için de kitap 6 tavsiye içeriyor:

  1. Her ay 1 sabah test, tek istediğimiz bu.
  2. Testi yapmaya olabildiğince erken yapmaya başla.
  3. Teste katılımcı bulma konusu için çok uğraşmayın, doğru katılımcıyı bulmak o kadar da önemli olmayabilir.
  4. Testin izleyici grubunu olabildiğince kalabalık tut ve paydaşları sürece dahil et.
  5. Bulunan kullanılabilirlik problemleri için bir önceliklendirme listesi oluştur.
  6. Problemleri çözerken en kolayından başla. Ufak düzenlemeler yeniden tasarım yapmaktan daha kolay olacak.
Demo Test
24 dakikalık videoda Zipcar'ın websitesinin testini izleyebiliriz. Testi izlerken siz de kullanılaiblirlik hatalarının ne olduğunu gözlemleyebilir ve notlar alabilirsiniz.
Rocket Surgery Made Easy by Steve Krug: Usability Demo
1 Day UX
1 Day UX Rulebook...
1 Day UX Rulebook...
Userspots ekibinin 1 günlük UX çalışmasının akışı da size bu konuda ilham olabilir. Bu çalışma için hazırlanan 1 Day UX Rulebook dokumanını indirerek siz de çalışmayı kendi ürününüz için uygulayabilirsiniz.
Nasıl Hızlı ve Etkili bir “1 Day UX Workshop” Uygulayabilirsin?
5 Saniye Testi
5 saniyede ne anlatabiliyoruz?
5 saniyede ne anlatabiliyoruz?
5SecondTest, MVP sürecinde müşterilerin ürünle ilk etkileşimini ölçmek için kullanabileceğimiz testlerden biri. Kullanıcıya fikrimizi görselleştirdiğimiz bir web sayfası veya sunum slaytı gibi görsel bir yapıyı 5 saniye gösterip kullanıcılardan bu 5 saniye içinde anladıklarını topluyor ve ürünümüzün ne işe yaradığının anlaşılıp anlaşılmadığını ölçüyoruz.
3. Kullanılabilirlik Testi
Kullanılabilirlik testini anlatmadan önce kullanılabilirliğin tanımlarından yola çıkalım. İlk olarak yukarıda başka bir kitabını önerdiğimiz Steve Krug'un eşi “Don’t Make me Think” kitabında şöyle tanımlıyor:
Bir ürünü kullanmak ne kadar zor ise o kadar çok kullanmam.
Kullanılabilirliğin ISO tanımına gelecek olursa da ISO 9241′e göre;
“bir ürünün potansiyel kullanıcıları tarafından, belirli bir kullanım bağlamı içinde, amaçlanan kullanım hedeflerine ulaşmak için, ne derece etkin, verimli ve tatmin edici bir şekilde kullanılabilmesi”
olarak tanımlanmaktadır.
Jacob Nielsen ise kullanılabilirliği öğrenilebilirlik, verimlilik, hatırlanabilirlik, hatalar ve memnuniyet olmak üzere 5 bileşen ile tanımlar:
Öğrenilebilirlik: sistemin ne kadar kolay öğrenilebildiğini; 
Verimlilik, sistemin ne kadar az hatayla, hızlı ve verimli kullanılabildiğini; 
Hatırlanabilirlik, belirli bir süre kullanılmasa bile daha sonra tekrar kullanıldığında sistem kullanımının kolaylıkla hatırlanabilmesini; 
Hatalar, kullanıcıların hata yapma oranının düşük olmasını ve hata yapıldığında kolaylıkla düzeltilebilmesini; 
Memnuniyet, kullanıcıların sistemi kullanırken ne kadar tatmin olup ve olumlu veya olumsuz düşüncelerinin ölçüsünü;
ifade etmektedir.
10 Kullanılabilirlik Sloganı
Kullanılabilirlik insanların sizden nefret etmemesini sağlar.
Kullanılabilirlik insanların sizden nefret etmemesini sağlar.
:Yine Jacob Nielsen'den devam edelim. Usability Engineering kitabında Nielsen 10 kullanılabilirlik sloganı paylaştı, kolay servisler/arayüzler üretmek için bu sloganları okumanızda fayda var:
1. En iyi tahmininiz yeterince iyi değil.
Kullanılabilirlik sürecinin varlığının en basit nedeni elinizden gelenin en iyisini yaparak kullanıcılar için en ideal arayüzü oluşturamayacağınız gerçeğidir. Kullanıcılar sizin tahmin edemeyeceğiniz çıkarımları yapmakta ustadırlar.
Arayüz, kullanıcılarınızı daha iyi anladığınızda olgunlaşacaktır. Bunun için arayüzü tasarladıktan sonra bunu hedef kitleye uygun kullanıcılarla doğrulatmak ilk adım olacaktır.
2. Kullanıcılar her zaman haklıdır.
Tasarımcılar, kullanıcılar sitede sorun yaşadığında onların aptal olduğunu veya yeterince çabalamadıklarını düşünmemelidir. Eğer arayüzünüz sistem kritik değilse (yani kullanıcılar onu kullanmadığı anda ölümcül durumlarla karşı kaşı kalmayacaksa) kullanıcılar sitenizi öğrenmek için çok fazla çabalamayacaktır.
3. Kullanıcılar her zaman haklı değildir.
Kullanıcıların aslında her zaman da haklı değillerdir. Tasarım sürecinde onlar için neyin daha iyi olacağını onlara sormak sizi çok farklı yönlere götürebilir. Henry Ford müşterileri hakkında şöyle demiştir: “Eğer müşterilerime ne istediklerini sormuş olsaydım, daha hızlı bir at istediklerini söylerlerdi”. Bu yüzden kullanıcıları dinlemek yerine ne yaptıklarına bakmak daha anlamlı sonuçlar doğuracaktır.
4. Kullanıcılar tasarımcı değildir.
Yukarıdaki maddeye benzer bir şekilde kullanıcıların tasarım hakkındaki yorumlarını dinlemek çok bir yarar sağlamayacaktır. Çünkü onların dediklerinden çok yaptıkları önemlidir.
5. Tasarımcılar kullanıcı değildir.
Tasarımcı körlüğü tasarımı yapan kişinin arayüzün mükemmel ve hatasız olduğunu düşünmesi olayıdır. Ayrıca tasarımcı ve programcı kişiler genellikle üst düzey internet kullanıcılarıdır. Çoğu kullanıcı sistemi onların kullandığı şekilde kullanmayacaktır. Bu yüzden bir tasarımcı kendi tasarladığı arayüzün kendisi rahat kullandığı için kullanılabilir olduğunu düşünmemelidir.
6. Genel Müdürler kullanıcı değildir.
Arayüzleri genellikle ilk olarak beğenmesi gereken kişi olan Genel Müdür’ler de kullanıcı grubuna genellikle dahil değildir.
7. Az çoktur.
Sistemin her fonksiyonalitesini bir arayüze toplayıp kullanıcıların hepsini anlamasını beklemek ütopik bir düşüncedir. Az çoktur yazısında da belirttiğimiz gibi öncelikle şu soruyu kendimize sormamız gerekir: “Eğer Google’ın arama özelliğindeki kadar fonksiyona bizim sitemiz sahip olsaydı nasıl bir anasayfamız olurdu?”
8. Detaylar önemlidir.
Küçük detaylar kullanılabilirliği arttırmada oldukça önemlidir. Kullanılabilirlik testleri bu tarz ufak ama sonuçları önemli olacak detayları bulmanın en iyi yoludur. 300 Milyon $’lık buton vakasında olduğu gibi bazen bu küçük detaylar hayat kurtarmaktadır.
9. Yardım genelde yardım etmez.
Yardım ve dökümantasyon bölümü genellikle kullanıcılara yardım etmemektedir. Kullanıcıların bilgi dolu sayfalar arasında aslı ihtiyacı olan bölümü bulması da ayrı bir kullanılabilirlik sorunudur. Yardım bölümünün sağlanmış olması karmaşık arayüzler oluşturmak için bahane değildir.
10. Kullanılabilirlik bir süreçtir.
Kullanılabilirlik sadece arayüz tamamlanmaya yakın akla gelen bir süreç olmamalıdır. Kullanılabilirlik, arayüz tasarımının başından sonuna tasarımla beraber yürüyen bir süreçtir.
Kullanılabilirlik Nedir ve Nasıl Ölçülür?
Userspots'un Youtube kanalında Sıla Karagöl'e “Kullanılabilirlik Nedir ve Nasıl Ölçülür?” sorularını yönelttik.
It Depends #4 - Kullanılabilirlik Nedir ve Nasıl Ölçülür?
Kullanılabilirlik Testi Nasıl Yapılır?
Lab'da bir kullanıcı testi gerçekleşirken...
Lab'da bir kullanıcı testi gerçekleşirken...
Kullanılabilirlikten sonra şimdi de nasıl test edildiğinden bahsedelim. Aslında bu testi anlatırken yukarıdaki kullanılabilirlik tanımına da atıfta bulunmamız gerekiyor. Bu tanımda işaretlediğimiz yerler test sırasında bizim dikkat edeceğimiz noktalar olacak:
“bir ürünün potansiyel kullanıcıları tarafından, belirli bir kullanım bağlamı içinde, amaçlanan kullanım hedeflerine ulaşmak için, ne derece etkin, verimli ve tatmin edici bir şekilde kullanılabilmesi”
Test aşamalarında yukarıdaki alanları kullanıyoruz:
1. Ürünün potansiyel kullanıcılarını belirleyip test için belirlediğimiz alana davet ediyoruz.
2. Bu alan kullanıcının ürünü kullanacağı bağlama benzer şekilde olabileceği gibi bir laboratuvar da olabilir.
3. Amaçlanan kullanım hedeflerini gerçekleştirebilmeleri için onlara senaryolar veriyoruz. Örnek: “Şu kağıtta yazan IBAN yeni ev sahibinizin hesap numarası. İnternet bankacılığını kullanarak her ayın 5'inde kiranızı ödemenizi sağlayabilir misiniz?”
4. Kullanıcılar bu senaryoları gerçekleştirirken biz onları gözlemler ve etkin, verimli ve tatmin edici bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını ölçeriz.
Etkin: Kullanıcılardan % kaçı bu senaryoyu yardım almadan tamamlayabildi?
Verimli: Kullanıcılar bu senaryoyu gerçekleştirmeye çalışırken kaç tane hata yaptı ve ne kadar süre harcadı?
Tatmin Edici: Bu deneyimden ne kadar tatmin oldu?
5 Katılımcı
Kullanılabilirlik testlerinin bugüne kadar en fazla tartışılan konularından biri kaç kişiyle kullanılabilirlik testi yapmanın sağlıklı olacağı sorusudur. Jacob Nielsen, 2000 yılında yayınladığı “Why You Only Need to Test with 5 Users” makalesiyle, 5 kullanıcı ile kullanılabilirlik problemlerinin %75'inin bulunabileceğini iddia eder.
4. Optimizasyon Testleri
Son olarak da Optimizasyon için kullandığımız testlerden bahsedelim. Bu testleri ürün canlıdayken son kullanıcılar ile test ederek hipotezimizin başarılı olup olmadığını rakamsal olarak kanıtlayabiliriz.
A/B Test
A mı B mi?
A mı B mi?
Bir ürünün farklı varyasyonlarından hangisinin ihtiyaca uygun ve verimli olduğunu ölçümleyebildiğimiz bir test biçimidir. A-B Test Sürecinde, farklı içerik ve tasarım örnekleri sunularak, en iyi sonucu alma yoluna gidilir. Bu test sonucunda ürün için hangi alanlarda değişim yapılmak isteniyorsa, değişimlere dair istatistikler ve geri dönüşüm oranları çıkartılarak hangi versiyon ağırlıklı ise kullanıcıya o sunulur.
A/B testler için bir tahmin oyunu hazırladık, ilginizi çekebilir:
A/B Quiz
A/B test nasıl yapılır? konusunu da Leanmarketing.co‘da Muhammed Tüfekyapan'dan okuyabilirsiniz:
A/B Testing Nasıl Yapılır?
Bültene gösterdiğiniz ilgi için teşekkürler! 2 hafta sonra yine bir başka yenilikçi içerikle karşınızda olacağız. Bültenimizi paylaşarak projelerimize ve heyecanımıza destek olabilirsiniz.
Bağlantıda kalın!
Bu konuyu sevdin mi?
Güncellemeleri artık almak istemiyorsanız abonelikten çıkabilirsiniz buradan.
Bu bülteni yönlendirirseniz ve beğenirseniz, abone olabilirsiniz: buradan.
Revue kullanılarak iletildi
Userspots | IoX - Eski Büyükdere Caddesi Sanayi Mahallesi Behçet Sokak Büyükdere İş Hanı